Nếu chiến tranh thương mại Mỹ-Trung nổ ra…

Làn sóng đầu tiên

Mới đây, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đã bày tỏ lo ngại về một cuộc chiến tranh thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc bùng nổ trên diện rộng sẽ “tác động nghiêm trọng lên nền kinh tế toàn cầu”. Tổng Giám đốc Roberto Azevedo của WTO khuyến cáo tăng trưởng kinh tế toàn cầu có thể sẽ “giảm tốc rất nhanh”.

Ông Azevedo đã đưa ra khuyến cáo này ngay sau khi Mỹ và Trung Quốc tuyên bố áp các mức thuế quan lẫn nhau. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố áp mức thuế quan đối với 60 tỉ USD trị giá hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc. Bắc Kinh phản ứng lại bằng việc tuyên bố Trung Quốc không ngại một chiến tranh thương mại dù rằng để ngỏ ý “hai bên vẫn có thể đàm phán”. Nhưng mối quan hệ càng trở nên căng thẳng khi Thứ Năm tuần qua, ông Trump cho biết đã chỉ đạo các quan chức thương mại Mỹ cân nhắc đánh thuế thêm 100 tỉ USD lên hàng hóa Trung Quốc.

Theo quan sát của ông Azevedo, mặc dù chiến tranh thương mại trên phạm vi toàn cầu chưa bắt đầu nhưng thế giới đang chứng kiến những làn sóng đầu tiên của cuộc chiến tranh này. Azevedo cũng tiết lộ xung đột giữa Mỹ và Trung Quốc nằm trong số những xung đột mà WTO cảm thấy “khó nhằn” nhất trong 23 năm thành lập của mình.

Những kịch bản xấu nhất

Chắc chắn doanh nghiệp cả hai bên đều sẽ bị thiệt hại do tác động của cuộc chiến thương mại. Lấy ví dụ, hai hãng xe Mỹ là Ford và GM có thể bị mất khoảng 1 tỉ USD (mỗi doanh nghiệp), tương đương 12% và 7% lợi nhuận hoạt động mỗi hãng xe trong năm 2017 nếu mức thuế áp lên thép là 25% được triển khai và giá cả tăng ở mức tương tự, các chuyên gia phân tích Goldman Sachs ước tính trong một báo cáo gần đây.

Nhưng cũng cần lưu ý 30% giá trị hàng hóa Trung Quốc xuất sang Mỹ lại có xuất xứ từ những nơi khác. Nếu tranh chấp thương mại leo thang, những quốc gia góp mặt trong các chuỗi cung ứng của Trung Quốc sẽ không tránh khỏi tai bay vạ gió.

Các nhà cung ứng của Nhật sẽ bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Nhật là quốc gia xuất khẩu nhiều nhất sang các công ty tại Trung Quốc mà sau đó xuất sang Mỹ. Những nhà cung cấp như vậy là một phần lớn hơn của nhiều nền kinh tế nhỏ và mở cửa của châu Á. Khoảng từ 1-2% trong tổng sản lượng của một vài quốc gia được xuất đầu tiên sang Trung Quốc và sau đó mới sang Mỹ. Nếu xuất khẩu Trung Quốc sang Mỹ giảm 10% – một kịch bản rất xấu nhưng không phải là không có khả năng xảy ra, thì nó có thể lấy đi 0,1-0,2 điểm phần trăm khỏi tăng trưởng kinh tế của những nước này.

Các nền kinh tế dựa trên xuất khẩu của châu Á như Malaysia chắc chắn sẽ bị tác động nếu một cuộc chiến thương mại bùng nổ trên diện rộng giữa Mỹ và Trung Quốc, theo đánh giá của chuyên gia kinh tế Julia Goh thuộc United Overseas Bank (Malaysia) Bhd. “Đối với Malaysia và bất kỳ quốc gia xuất khẩu nào, họ đều bị mắc kẹt ngay chính giữa nếu căng thẳng thương mại leo thang.

Tổng Giám đốc WTO, bà Goh cũng đồng quan điểm cho rằng tác động của cuộc chiến thương mại leo thang giữa Mỹ và Trung Quốc sẽ không chỉ gói gọn ở khu vực châu Á vì việc Mỹ áp các mức thuế quan và khả năng triển khai mạnh hơn nữa các chính sách bảo hộ thương mại có thể ảnh hưởng đáng kể đến xuất khẩu toàn cầu và các hoạt động giao thương.